Republika. Rozważania o przemianach archetypu

Republika. Rozważania o przemianach archetypu

„Recepcja klasycznego ideału republikańskiego jest jednym z najistotniejszych zjawisk nadających kształt epoce nowożytnej. Banalne z pozoru pytanie, jakie możemy sobie zadawać, zastanawiając się nad kryzysem i upadkiem idei monarchicznej, pozwala w istocie zwrócić uwagę na kwestie o znaczeniu fundamentalnym. Dlaczego nikt na serio nie utożsamia dziś państwa z osobą i od długiego już czasu traktowane jest ono jako res publica – rzecz wspólna – republika?

A zatem – dlaczego państwo traktowane jest znowu jako rzecz wspólna? Idea republiki nie jest przecież odkryciem epoki nowożytnej, myśl republikańska ma antyczny rodowód. Poszukując odpowiedzi na sformułowane w ten sposób pytanie próbowalibyśmy ustalić, dlaczego szacowne, klasyczne wzorce republikańskie nabrały nieoczekiwanie takiego znaczenia. Jakie aspiracje i jakie uwarunkowania nabrały nieoczekiwanie takiego znaczenia? Dlaczego dwie monumentalne rewolucje – amerykańska i francuska – tworząc swój program, odwołują się właśnie do wzorców republikańskich? Miały one pewne znaczenie również w Europie przednowożytnej – wystarczy wspomnieć o włoskich republikach miejskich – prawdziwy renesans przeżywać będą jednak dopiero w opoce nowożytnej. Nowożytna republika nie jest nową formą – jest konglomeratem form już istniejących. Ustrój republikański łączy rozmaite pierwiastki”.   [Z Wstępu do książki]

W książce „Republika. Rozważania o przemianach archetypu” autorzy omawiają etapy rozwoju myśli politycznej, ukazują genezę i formy nowożytnego projektu republikańskiego.